Analiza symetrii i kierunku zmian w budowie czaszek wybranych populacji dziejowych na podstawie badań radiologicznych i antropometrycznych

ALEKSANDRA GAWLIKOWSKA-SROKA

 

ANALIZA SYMETRII I KIERUNKU ZMIAN W BUDOWIE CZASZEK WYBRANYCH POPULACJI DZIEJOWYCH NA PODSTAWIE BADAŃ RADIOLOGICZNYCH I ANTROPOMETRYCZNYCH

Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej Pomorskiej Akademii Medycznej

al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin

Kierownik: prof. dr hab. n. med. Florian Czerwiński

 

Streszczenie

Wstęp: Asymetria jest w przyrodzie zjawiskiem bardzo częstym. Charakteryzuje również budowę ciała człowieka, w tym czaszkę. Świadomość asymetrii, znajomość prawidłowej budowy, a w szczególności zakresu zmienności niebędących jeszcze patologią, a jedynie osobniczą zmiennością, są podstawą właściwej interpretacji wyników badań radiologicznych czaszki, zarówno wykonywanych w ramach pracy badawczej, jak i przede wszystkim badań diagnostycznych, stosowanych bardzo szeroko w chirurgii, neurologii, neurochirurgii, internie czy pediatrii. Ocena asymetrii fluktuacyjnej pozwala oszacować wielkość wpływu czynników stresogennych na rozwój człowieka i możliwości buforowania ich przez organizm.

Celem pracy była ocena symetrii czaszek wybranych populacji dziejowych i analiza zmian zachodzących w ich budowie na przestrzeni wieków.

Materiał i metody: Materiał badawczy stanowiły trzy populacje czaszek: współczesna złożona z 82 czaszek oraz dwie średniowieczne – 52 czaszki z Cedyni i 77 z Gródka nad Bugiem. Wykonano pomiary bezpośrednie na czaszkach, a następnie zdjęcia radiologiczne w rzucie Posterior–Anterior (P–A) i na podstawę. Zdjęcia zostały zeskanowane, a następnie poddane procesowi kalibracji w komputerowym oprogramowaniu MicroStation 95 Academic Edition. Do nadania właściwej geometrii wykonano transformację wielomianem I stopnia (Helmerta). Na tak przygotowanym materiale referencyjnym dokonano wektoryzacji osi oraz granic pól. Przy zastosowaniu narzędzi do pomiaru elementów wektorowych zmierzono odległości wybranych bilateralnych punktów po obu stronach czaszki. Dane zostały poddane analizie statystycznej.

Wyniki: Na podstawie zdjętych pomiarów oszacowano asymetrię kierunkową i fluktuacyjną. Poprzez analizę stwierdzono, że asymetria jest zjawiskiem występującym w czaszkach obu populacji dziejowych. Wyciągnięto następujące wnioski: na przestrzeni wieków wystąpiły zmiany w rozkładzie asymetrii kierunkowej i fluktuacyjnej dla poszczególnych pomiarów. Czaszki współczesne cechują wysokie wartości asymetrii kierunkowej w części twarzowej i asymetrii fluktuacyjnej w obrębie sklepienia czaszki. W czaszkach populacji średniowiecznych panują stosunki odwrotne. Wyższy poziom wartości wskaźników asymetrii fluktuacyjnej w czaszkach współczesnych świadczy o większym nasileniu działania stresu rozwojowego w tej populacji dziejowej i o jej słabszych możliwościach kompensacyjnych.

H a s ł a: asymetria kierunkowa – asymetria fluktuacyjna – czaszka ludzka. 13637

• • 1360517564
  • 1362112233
  • 135858790
  • 135978626
  • 136018430
  • 136378251
  • 136098045
  • 136137827
  • 136337813
  • 135897296
  • 136177188
  • 136417053
  • 135936793
  • 136456725
  • 136296340
  • 136255960