Ann Acad Med Stetin, 2006; 52, Suppl. 1, 89-95

WIESŁAW SALICKI, ELŻBIETA KALISIŃSKA

 

STĘŻENIA FLUORU I WAPNIA W KOŚCIACH GRZYWACZA Z OKOLIC SZCZECINA W LATACH 2002–2004

Katedra Zoologii Akademii Rolniczej w Szczecinie

ul. Doktora Judyma 20, 71-466 Szczecin

Kierownik: prof. dr hab. Elżbieta Kalisińska

 

Streszczenie

Materiał i metody: Do badań wykorzystano 176 gołębi z gatunku grzywacz Columba palumbus. W roku 2002 upolowano 24 młode osobniki (im) i 66 dorosłych osobników (ad). W następnym roku − 2003 zgromadzono 15 młodych osobników, a w roku 2004 − łącznie 71 grzywaczy (12 im i 59 ad). Ptaki pochodziły z okolic dwóch miejscowości Skarbimierzyce i Dołuje, położonych po zachodniej stronie Szczecina.

Zbadano stężenie fluoru i wapnia w odniesieniu do popiołu i suchej masy kości nóg (tarsometatarsus) grzywacza. Zaobserwowano wzrost zawartości fluoru w popiele i w suchej masie kości wraz z ich wiekiem. Tylko w roku 2002 istotnie różniły się stężenia wapnia w popiele między osobnikami młodymi i dorosłymi. Analiza wariancji (ANOVA) nie wykazała istnienia różnic w zakresie zawartości wapnia w popiele u dorosłych grzywaczy, pochodzących z lat 2002 i 2004. Pozostałe badane parametry w tej grupie ptaków różniły się istotnie. W grupie młodych ptaków nie stwierdzono istotnych różnic w zawartości fluoru w popiele i suchej masie kości pomiędzy latami 2002 i 2004, natomiast pomiędzy latami 2002 i 2003 oraz 2003 i 2004 różniły się one istotnie (p ≤ 0,01). W odniesieniu do wapnia w popiele nie zaobserwowano różnic u młodych osobników jedynie w latach 2002 i 2003. Pomiędzy latami 2002 i 2004 oraz 2003 i 2004 różniły się pod tym względem istotnie (p ≤ 0,001). Zawartością wapnia w suchej masie kości młode gołębie nie różniły się w latach 2002 i 2003 oraz 2002 i 2004, jedynie w latach 2003 i 2004 wykryto istotną różnicę (p ≤ 0,05) w zakresie tego parametru.

Wyniki: Niniejsze badania wykazały istnienie wielu różnic w stężeniach fluoru i wapnia w kościach roślinożernych grzywaczy, przy czym wykazano intensywną kumulację fluoru wraz z wiekiem tych ptaków w ich kościach i dużą zmienność jego zawartości w poszczególnych latach.

Wnioski: Jest wysoce prawdopodobne, że zawartość fluoru w kościach grzywaczy odzwierciedla stan zanieczyszczenia środowiska tym pierwiastkiem, a jego zasadniczym źródłem są zakłady przemysłowe w Szczecinie i w jego okolicy.

H a s ł a: fluor – wapń – kości – ptaki – grzywacz – biomonitoring. 14124

• • 140825879
  • 141285672
  • 139725613
  • 139765506
  • 141245466
  • 139925357
  • 140865303
  • 140785290
  • 139805128
  • 140005109
  • 141195061
  • 140335049
  • 140665000
  • 139844577
  • 140744559
  • 141364326
  • 140703998
  • 141323855
  • 139963563