Ann Acad Med Stetin, 2006; 52, Suppl 3, 97-106

MAŁGORZATA STECEWICZ, ROŚCISŁAW WYSOCKI*, LUDMIŁA HALCZY-KOWALIK**

 

WYMOWA I POŁYKANIE U CHORYCH Z POOPERACYJNYMI UBYTKAMI JĘZYKA PO WYCIĘCIU NOWOTWORU JAMY USTNEJ

Zakład Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Szczecińskiego

al. Wojska Polskiego 107/109, 70-483 Szczecin

Kierownik: dr hab. prof. US Teresa Żółkowska

* Zakład Diagnostyki Obrazowej i Radiologii Interwencyjnej Pomorskiej Akademii Medycznej

ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin

Kierownik: dr hab. n. med. Anna Walecka

** Samodzielna Pracownia Rehabilitacji Pooperacyjnej Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Pomorskiej Akademii Medycznej

al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin

Kierownik: dr hab. n. med. Ludmiła Halczy-Kowalik

 

Streszczenie

Wstęp: Celem pracy była ocena jakości wymowy i wydolności połykania chorych z pooperacyjnymi ubytkami języka po wycięciu nowotworu jamy ustnej.

Materiał i metody: Wymowę 112 chorych (76 mężczyzn, 36 kobiet; średni wiek – 53 lata) oceniano wzrokowo i słuchowo, przyjmując za podstawę system fonemowy współczesnej polszczyzny B. Rocławskiego. Akt połykania oceniano na podstawie badania wideorentgenograficznego zgodnie z metodą W.J. Doddsa. Analizowano przebieg czynności ustnej i gardłowej fazy połykania, wydolność połykania określano opisowo i oceniano w 100-punktowej skali.

Wyniki: Ocena wymowy całego zasobu fonemów spółgłoskowych wykazała występowanie nieprawidłowych realizacji dźwiękowych. u wszystkich chorych. Zaburzenia na pograniczu średniego i znacznego stopnia wystąpiły u chorych z ubytkiem całego lub prawie całego języka. W nieznacznym stopniu odchylona od normy była wymowa badanych osób z wyciętą mniej niż połową trzonu języka, ubytkiem dolnej powierzchni i/lub boku języka po jednej stronie z boczną częścią trzonu żuchwy. U chorych o podobnym zakresie zmian pooperacyjnych zaobserwowano występowanie zbliżonych sposobów kompensacyjnych realizacji fonemów. Połykanie niewydolne lub na granicy wydolności stwierdzono we wczesnym okresie pooperacyjnym u większości chorych po wycięciu prawie całego lub całego języka, u których do zamknięcia ubytku użyto złożonego płata tkankowego. Po wycięciu mniej niż połowy trzonu języka większość chorych połykała sprawnie lub prawidłowo. Pozostali chorzy najczęściej połykali średnio sprawnie.

Wnioski: U wszystkich badanych wystąpiły różnie nasilone zaburzenia wymowy i połykania. Częstość i jakość pozanormatywnych realizacji oraz charakterystyczne mechanizmy kompensacyjne zależały od zakresu ubytku pooperacyjnego. Badanie jakości wymowy i wydolności połykania wykazało występowanie zależności między tymi funkcjami.

H a s ł a: zaburzenia wymowy – zaburzenia połykania – rak jamy ustnej. 14366

• • 143347594
  • 143547074
  • 143186684
  • 143706270
  • 143146107
  • 143865967
  • 143665964
  • 143385686
  • 143785609
  • 143425500
  • 143825444
  • 143265152
  • 143465118
  • 143225106
  • 143305032
  • 143624981
  • 143584864
  • 143104732
  • 143504428
  • 143744082