Katedra i Klinika Gastroenterologii

 

Katedra i Klinika Gastroenterologii  Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Adres:  ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252  Szczecin

Centrala: 91/4253000

Telefon/Fax 91/4253211

e-mail: kgastro@pum.edu.pl

• ZESPÓŁ:

Kierownik Katedry i Kliniki Gastroenterologii:

 prof. dr hab. T.Starzyńska

Profesorowie:

prof. dr hab. Krzysztof  Marlicz, konsultant wojewódzki ds. gastroenterologii  

dr hab. Dariusz Bielicki, profesor PUM

Adiunkci:

dr med. Andrzej Białek

dr med. Małgorzata Ławniczak

dr med. Wojciech Marlicz

Asystenci:

dr med. Iwona Zawada

 

Studia doktoranckie:

lek. Wojciech Błogowski

lek. Krzysztof Dąbkowski

lek. Klaudyna Kojder

 

Pracownicy inż.-techniczni, Laboratorium Katedry i Kliniki Gastroenterologii PUM:

lab. Lidia Orłowska

lab. Krystyna Horbacz

Koło naukowe: opiekunowie: prof. Teresa Starzyńska, dr med. Iwona Zawada

Studenci:Agnieszka Andrzejczyk, Agnieszka Ambrożkiewicz, Piotr Cielak, Natalia Czajkowska, Rafał Głuszko, Mateusz Ilkowski, Joanna Mazurkiewicz, Karolina Kosicka , Michalina Morawska, Kinga Murawska.

 

Sekretariat: Anita Warżajtis  Tel. 91 425 32 11

Pracownia USG tel. 091/4253220

Pracownia Endoskopii  tel. 91/4253229

Działalność  Kliniczna

Każdego roku w Katedrze i Klinice Gastroenterologii hospitalizowanych jest około 3 tysięcy  pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego.  Wykonujemy rocznie 10 tysięcy badań i zabiegów endoskopowych. W tym zabiegi unikalne w skali Polski a nawet Europy (leczenie endoskopowe  nowotworów przewodu pokarmowego metodą dyssekcji podśluzówkowej).

Dysponujemy sprzętem endoskopowym i ultrasonograficznym najnowszej generacji w tym : endoskopią kapsułkową, endoskopami HD/NBI, echoendoskopią diagnostyczną i zabiegową, zestawem do diatermii, ultrasonografem Aloka 10.  7 osób z Zespołu posiada specjalizację z gastroenterologii. 

Aktywność zawodowa umożliwia nam  realizację badań naukowych

 

Zabiegi diagnostyczne i lecznicze wykonywana w Klinice Gastroenterologii :

• I.  Procedury unikalne skali kraju:

1.          Endoskopowe leczenie wcześnie rozpoznawanych nowotworów przewodu pokarmowego w tym raków, guzów neuroendokrynnych, zmian podśluzówkowych, z zastosowaniem dyssekcji podśluzówkowej (najnowsza, optymalna metoda). 

2.          Endoskopowy drenaż dróg żółciowych i trzustkowych przy braku dostępu od strony brodawki Vatera – zabiegi pod kontrolą echoendoskopii

3.          Endoskopowe leczenie uchyłka Zenkera.

• II.   Procedury unikalne w skali regionu:

1.  Poszerzanie przełyku w jego zwężeniach łagodnych i nowotworowych (w współpracy z Zakładem Radiologii) łącznie z zakładaniem protez.

2. Endoskopowe zakładanie stomii odżywczych do żołądka

 

• III. Procedury wykonywane na bardzo wysokim poziomie w nielicznych osrodkach w Polsce

1.   Diagnostyka  schorzeń przewodu pokarmowego  przy użyciu echoendoskopii.

•   diagnostyka przewodowej kamicy żółciowej
• wczesne wykrywanie raka trzustki
• diagnostyka lokalizacyjna guzów neuroendokrynnych trzustki
• diagnostyka różnicowa i monitorowania zmian torbielowatych trzustki
• ocena stopnia zaawansowania nowotworów przewodu pokarmowego przed wyborem optymalnego leczenia w tym leczenia endoskopowego
• diagnostyce zmian podśluzówkowych  przewodu pokarmowego
• pobieranie materiału cytologicznego z miejsc niedostępnych w klasycznej ultrasonografii (trzustka, węzły chłonne, wątroba)

2. Leczenie schorzeń przewodu pokarmowego  przy użyciu echoendoskopii.

• drenaż torbieli trzustki
• leczenie powikłań ostrego zapalenia trzustki
• ablacja zmian ogniskowych w trzustce w tym guzów neuroendokrynnych

3. Zabiegowa cholangio-pankreatografia wsteczna – sfinkterotomia, usuwanie złogów z dróg żółciowych i trzustkowych, zakładanie protez.

4. Endoskopowe usuwanie polipów ( w  tym duże, trudne, dywanowe z tkanką raka)

5. Endoskopowe hamowanie krwawień z przewodu pokarmowego w tym opaskowanie żylaków przełyku.

6. Badanie jelita cienkiego z użyciem endoskopii kapsułkowej

7. Endoskopowe leczenie otyłości.

• IV. Inne badania:

1.Diagnostyczne badania endoskopowe, z użyciem endoskopów HD/MBI (panendoskopia g.o.p.p., rektosigmoidoskopia, kolonoskopia) Ultrasonografie jamy brzusznej z  kolorowym Dopplerem i wykonywanie biopsji aspiracyjnej – cienkoigłowej.

2.Testy oddechowe

• Tzw. trudne hospitalizacje:  

        Chorzy z ciężkimi postaciami ostrego zapalenia trzustki.

        Chorzy z ciężkimi rzutami zapalnych chorób jelit (colitis ulcerosa, choroba Crohna, zapalenie jelit po antybiotykach).

        Chorzy z bólami brzucha o niejasnej przyczynie.

        Chorzy z niewyjaśnionymi krwawieniami z przewodu pokarmowego.

        Chorzy ze zmianami ogniskowymi w trzustce i wątrobie.

• Programy profilaktyczne :

  Kolonoskopowe badania przesiewowe i osób zdrowych w przedziale wieku pomiędzy 50 a 65 rokiem życia, jako prewencja raka jelita grubego. Osoby obciążone nowotworami od 40 roku życia.

 

 

Badania naukowe

Główną tematyką badawczą Katedry i Kliniki Gastroenterologii  PUM są nowotwory przewodu pokarmowego i choroby zapalne jelit w aspekcie etiopatogenezy, optymalizacji diagnostyki oraz leczenia.

 Aktualnie realizowane badania :  

1. Innowacyjne metody wykorzystania komórek macierzystych w medycynie. Grant Unii Europejskiej, badania wieloośrodkowe koordynowane przez prof. Mariusza Ratajczaka z Zakładu Fizjologii PUM i Stem Cell Institute, Louisville, USA. W ramach tego grantu Katedra i Klinika Gastroenterologii PUM  realizuje następujące tematy:

*    Udział układu dopełniacza w regulacji puli krążących komórek VSELs w modelu mysiego zapalenia jelit

*      Wspomagana G-CSF-em mobilizacja komórek macierzystych do krwi obwodowej jako nowa strategia lecznicza u chorych z chorobą Leśniowskiego-Crohna

* Ocena i szczegółowa charakterystyka krążących populacji komórek macierzystych/progenitorowych u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit ze szczególnym uwzględnieniem VSELs

* Ocena i szczegółowa charakterystyka krążących populacji komórek macierzystych/progenitorowych u chorych z nowotworami żołądka ze szczególnym uwzględnieniem VSELs

* Ocena i szczegółowa charakterystyka krążących populacji komórek macierzystych/progenitorowych u chorych z nowotworami jelita ze szczególnym uwzględnieniem VSELs

2.Metody endoskopowe w leczeniu wybranych chorób przewodu pokarmowego ze szczególnym uwzględnieniem  nowotworów(dysekcji podluzówkowej, zabiegi wykonywane pod kontrolą echoendoskopii)

3. Nowotwory przewodu pokarmowego etiopatogeneza, progresja, wybrane aspekty kliniczne ( nowotwory trzustki : rola komórek macierzystych; rak żołądka: wybrane zmiany molekularne-BRCA1, BRCA2, raki mnogie, rola zakażenia H.pylori w tym ocena występowania zmian endoskopowych w błonie sluzowej żołądka sugerujących infekcję H.pylori w porównaniu z oceną histologiczną i badaniami serologicznymi ;guzy neuroendokrynne :trendy w czasie, nowotwory synchroniczne i metachroniczne ;guzy podsluzówkowe: epidemiologia, historia naturalna, optymalne sposoby monitorowania i leczenia).  

4.   Rola mikroflory/probiotyków w chorobach przewodu pokarmowego.

5.Ocena możliwosci zwiększenia efektywnosci populacyjnych badań przesiewowych raków jelita grubego przez zastosowanie testó DNA wykrywających zwiększone genetyczne predysopozycje do tych nowotworów; grant kordynowany przez prof. Jana Lubińskiego z Zakładu Genetyki PUM.

 

Badania naukowe- współpraca zagraniczna

Klinika współpracuje z:

1.Stem Cell Institute, Louisville USA, kierownik instytutu: Prof Mariusz Ratajczak

2.Kliniką Gastroenterologii Uniwersytetu w Magdeburgu, kierownik: Prof. Peter Malfertheiner

Działalność organizacyjna

1.  2011- współudział w organizacji międzynarodowej konferencji 1st Balic Stem Cell Meeting  i ogólnopolskiego 1 Spotkania Towarzystwa Medycyny Regeneracyjnej, Szczecin

2. 2010- organizacja XIV Kongresu Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, 1500 uczestników,  pierwszy raz w historii PTG-E kongres towarzystwa odbył się pod auspicjami Światowej Organizacji Gastroenterologii, z czynnym udziałem jej Prezesa, profesora Emmona Quigley. 

3. Coroczne Kluby endoskopowe, regionalne spotkania lekarzy i pielęgniarek zajmujących się gastroenterologią/endoskopią podsumowujące nowości w endoskopii przewodu pokarmowego z omawianiem wybranych chorych. Spotkania organizowane od 1985 roku.

Działalność dydaktyczno-szkoleniowa

 

1. Zajęcia z chorób wewnętrznych (gastroenterologia ) dla IV roku Wydziału. Lekarskiego i IV roku  Wydziału Stomatologicznego oraz  dla studentów IV roku programu anglojęzycznego.
2. Prowadzenie specjalizacji z gastroenterologii i chorób wewnętrznych oraz staże z gastroenterologii do innych specjalizacji
3. Szkolenia w zakresie endoskopii przewodu pokarmowego, w tym echoendoskopii (diagnostyka i leczenie) oraz w zakresie ultrasonografii jamy brzuszneji.
4. Szkolenie lekarzy rodzinnych.
5. Staże podyplomowe.

 Choroby wewnętrzne/gastroenterologia,  IV rok Wydział Lekarski

Adiunkt dydaktyczny: dr Małgorzata Ławniczak

CELE DYDAKTYKI:

1. Umiejętność zbierania wywiadu, badania przedmiotowego, zasad diagnostyki, interpretacji wyników laboratoryjnych i obrazowych oraz różnicowania i leczenia podstawowych schorzeń gastroenterologicznych:

*   przełyku: choroba refluksowa, achalazja 

*   choroby wrzodowej

*   ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki

*   dróg żółciowych

*   wątroby (choroby metaboliczne, zapalenia, marskość)

*   chorób zapalnych jelit: choroba Leśniowskiego Cohna, wrzodziejące zapalenia jelita grubego, zapalenia jelit po antybiotykach

*  nowotworów łagodnych/złośliwych przewodu pokarmowego

*  zaburzeń czynnościowych

2. Poznanie zasad postępowania klinicznego: diagnostycznego i terapeutycznego u chorych z następującymi objawami:

*  przewlekłymi i ostrymi bólami brzucha

*  dysfagią

*  zgagą

*  wymiotami

*  żółtaczką

*  świądem skóry

*  powiększeniem obwodu brzucha

*  guzem jamy brzusznej

*  objawami ostrego i przewlekłego krwawienia z przewodu pokarmowego

*  biegunką/zaparciami

*   poczuciem przewlekłego zmęczenia

 

 

3. Znajomość roli/ograniczeń, wskazań, p/wskazań, powikłań następujących metod diagnostycznych:

* ultrasonografii, biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej, biopsji gruboigłowej

* gastroduodenoskopii

* kolonoskopii

* enteroskopii

* endoskopowej cholangio-pankreatografii wstecznej (ECPW)

- Endosonografii (EUS)

* endoskopii kapsułkowej

4. Zapoznanie się z możliwościami prewencji,  rozpoznawania w tym wczesnej diagnostyki  i terapii/leczenia endoskopowego   nowotworów przewodu pokarmowego.

5. Umiejętność leczenia pacjentów (łącznie z wypisywaniem recept) u w przypadku rozpoznania  :

- choroby refluksowej

- choroby wrzodowej (schemat eradykacyjny)

- przewlekłego i ostrego zapalenia trzustki

- choroby Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, zapalenia jelit po antybiotykach

-chorób wątroby: zapalenia, choroby metaboliczne, marskość

- chorób dróg żółciowych: kamica żółciowa

6. Przedstawienie postępu i nowych wyzwań w gastroenterologii – rola endoskopii w diagnostyce/terapii chorób przewodu pokarmowego, transplantacja narządów, mikroflora jelitowa, leczenie nieswoistych chorób zapalnych jelit, komórki macierzyste w gastroenterologii.

Metody szkolenia:

1. Seminaria – czas trwania – 60 min dla każdej grupy studenckiej.

2. Ćwiczenia – 90 min

3. W ramach ćwiczeń:

- zbieranie wywiadu i badanie przedmiotowe chorych

- analiza wyników badań, planowanie postępowania diagnostycznego/ terapeutycznego

- asysta przy badaniach endoskopowych i ultrasonograficznych przeprowadzanych w Klinice, oglądanie wybranych badań z bazy Kliniki

-  udział w wizytach lekarskich

- pisemne opracowywanie historii choroby.

4. Korzystanie z najnowszych pism medycznych o tematyce      gastroenterologicznej.

Zalecany podręcznik:  Gastrologia część I i II, Wielka Interna, Antczak i wsp. Warszawa 2011

 

R E G U L A M I N

Zajęć dydaktycznych z chorób wewnętrznych w Klinice Gastroenterologii PUM w Szczecinie:

 

1.Podstawą zaliczenia ćwiczeń jest:

-          obecność na wszystkich seminariach i ćwiczeniach ( po każdym ćwiczeniu asystent prowadzący podpisuje fakt odbycia ćwiczeń)

-          wykazanie się znajomością materiału z seminariów, ćwiczeń i wykładów- test zaliczeniowy

-          zaliczenie historii choroby.

2..      Zaliczenie ćwiczeń i historii choroby odbywa się w ostatnim dniu zajęć (I termin). Nie zgłoszenie się w tym terminie jest jednoznaczne z oceną niedostateczną. Zaliczenie ćwiczeń dokonuje asystent prowadzący zajęcia.

Zaliczenie w II terminie powinno odbyć się do końca semestru letniego po uprzednim ustaleniu daty z asystentem prowadzącym ćwiczenia:

-          studenci, którzy z powodu usprawiedliwionej nieobecności nie mogli przystąpić do zaliczenia w ostatnim dniu ćwiczeń – zaliczają je w dniu odrobienia ostatniego z opuszczonych zajęć,

-          ostatni III termin zaliczenia ćwiczeń będzie wyznaczony przez Dziekana we wrześniu,

-          opuszczenie więcej niż trzech ćwiczeń w Klinice uniemożliwia ich odrobienie i przystąpienie do zaliczenia. Student zobowiązany jest wówczas do odrobienia ćwiczeń z inna grupą w pełnym wymiarze dni,

-          w przypadku powtarzania roku z powodu innego przedmiotu niż choroby wewnętrzne, obowiązuje obecność na ćwiczeniach i zaliczenie tak jak studentów danego roku.

3.      Usprawiedliwienie nieobecności studenta na ćwiczeniach honorowane będzie, jeżeli zostanie potwierdzone przez lekarza przychodni studenckiej PUM. W wyjątkowych przypadkach honorowane jest zwolnienie z zajęć z przyczyn losowych. Nieobecności te muszą być jednak odrobione.

4.      Odrabianie opuszczonych ćwiczeń jest możliwe z inną grupą ćwiczeniową w ciągu całego roku lub w wyznaczonych dniach w czerwcu i we wrześniu.5

5.      Indeksy do wpisu zaliczeniowego przyjmowane będą do 25 września włącznie.

 

 

Seminaria z gastroenterologii, IV rok Wydział Lekarski

 

 Rok akademicki 2011/12, II-gi semestr

 

1. Choroby przełyku:

Choroba refluksowa, achalazja, nowotwory przełyku, diagnostyka i leczenie.  

dr hab. D. Bielicki                                               

2. Choroba wrzodowa:                                                        

   Zakażenie H.pylori i NLPZ, główne czynniki etiologiczne. Historia odkrycia  H.pylori,  Nobel 2006 z medycyny jako przykład sukcesu  poprzez odejście od „iluzji posiadanej wiedzy”. Obraz kliniczny-diagnostyka, leczenie, zapobieganie. Odmienności w postępowaniu u pacjenta z wrzodem żołądka/dwunastnicy.  Powikłania choroby wrzodowej ze szczególnym uwzględnieniem postępowania u chorego z krwotokiem.                                                                         

prof. T. Starzyńska

3. Żółtaczki:                                                                                      

    Podział, diagnostyka różnicowa (wywiad, badanie przedmiotowe, badania dodatkowe), postępowanie u chorego z żółtaczką. 

dr I. Zawada                                      

 4. Choroby dróg żółciowych:                                              

    Kamica żółciowa pęcherzykowa i przewodowa, obraz kliniczny, diagnostyka, leczenie, ze szczególnym uwzględnieniem wskazań do leczenia operacyjnego/endoskopowego, ryzyko powikłań choroby oraz  powikłania związane z leczeniem. Kamica pęcherzykowa bezobjawowa –postępowanie. Nowotwory pęcherzyka i dróg żółciowych, diagnostyka, leczenie.

 dr A. Bialek

 5.  Zapalenia przewlekłe i marskość wątroby:                                 

Etiologia, obraz kliniczny, diagnostyka,  leczenie z uwzględnieniem   wskazań do transplantacji wątroby.

 dr M. Ławniczak                    

6. Powikłania marskości wątroby:                            

Encefalopatia, wodobrzusze, zespół wątrobowo-nerkowy, krwawienie z  żylaków przełyku. Diagnostyka, lecznicze w tym transplantacja wątroby.                                                                                              

dr M. Ławniczak   dr W. Marlicz

 7. Ostre zapalenie trzustki:                                                   

Etiologia, obraz kliniczny, rozpoznawanie i leczenie ze szczególnym  uwzględnieniem różnic w postępowaniu w zależności od etiologii i ciężkości choroby, rola leczenia endoskopowego. Powikłania wczesne i późne, diagnostyka i leczenie, możliwości nowoczesnej endoskopii.

 dr I. Zawada

8. Przewlekłe zapalenie i rak trzustki:                      

Etiologia przewlekłego zapalenia trzustki ( w tym zapalenie autoimmunologiczne), diagnostyka , leczenie farmakologiczne/ endoskopowe. Rak trzustki-skala problemu, możliwości/ograniczenia wczesnej diagnostyki, leczenie potencjalnie radykalne i terapia paliatywna ze szczególnym uwzględnieniem endoskopii.

dr A. Białek                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                             

9. Choroby zapalne jelit ze szczególnym uwzględnieniem zapaleń     nieswoistych(choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenia jelita grubego). Skala problemu, obraz kliniczny, diagnostyka-rola endoskopii, leczenie.          

dr H. Jaroszewicz                         

                                                                                 

 10. Chory z przewlekłym  bólem brzucha.               

Zaburzenia i zespoły czynnościowe przewodu pokarmowego, ze szczególnym uwzględnieniem dyspepsji czynnościowej oraz zespołu jelita nadwrażliwego. Wspołczesne poglądy na patogenezę tych zespołów z omówieniem diagnostyki różnicowej, zasad rozpoznawania i leczenia. Błędy, pomyłki oraz trudności związane z prowadzeniem chorego z przewlekłym bólem brzucha.   

dr W. Marlicz

 

11. Postępy w diagnostyce i leczeniu chorób przewodu pokarmowego.

Ultrasonografia, endoskopia w tym endoskopia kapsułkowa, echoendoskopia  w rozpoznawaniu ,leczeniu (radykalnym/paliatywnym) oraz w profilaktyce  wybranych chorób przewodu pokarmowego: nowotwory, krwotoki, kamica żółciowa, przewlekłe i ostre zapalenia trzustki, otyłość,  usuwanie ciał obcych.

prof. T. Starzyńska

 

12.Nowotwory jelita grubego.

Polipy a ryzyko rozwoju raka. Rak, skala problemu, profilaktyka, obraz kliniczny, diagnostyka i leczenie. Rola badań przesiewowych w walce z rakiem jelita grubego ze szczególnym uwzględnieniem kolonoskopii.

dr hab D. Bielicki

 

13.Interpretacja miektórych dolegliwosci ze strony przewodu pokarmowego.

Omówienie niektórych istotnych dolegliwosci ze strony przewodu pokarmowego jakie zgłaszają pacjenici a o których lekarz nie zawsze wie lub nie może sobie z nimi poradzić.

prof. K Marlicz 

 

14.Łowcy mikrobów na tropie bakterii-ponowne wyzwanie dla współczesnego lekarza.

Aktualny stan wiedzy na temat mikroflory jelitowej człowieka.Human Microbime Project-aktualny stan wiedzy i co z niego wynika.Modulacja mikroflory jelitowej(antybiotyki,prebiotyki,probiotyki) jako nowy cel terapii nie tylko w schorzeniach układu pokaarmowego-nadzieje i zagrożenia.

dr W. Marlicz                               

  

                                                                                           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9221

• • 9225238830
  • 924994587
  • 924188762
  • 344256519
  • 925346868
  • 933833233
  • 925731890
  • 173831696
  • 930928685
  • 928127254
  • 924519963
  • 934519443
  • 930518644
  • 341116811
  • 922116343
  • 931915843
  • 929315836
  • 932515661
  • 931315572
  • 926115096
  • 926515094
  • 929714913
  • 926914845
  • 927714302
  • 930113905
  • 923313772
  • 921713562
  • 927313369
  • 923713020
  • 2604412534
  • 928911870
  • 370611865
  • 928511768
  • 922910891
  • 932910133
  • 207479645
  • 384427561
  • 382846364
  • 373015316
  • 373373910
  • 438651668