SYLABUS ZAJĘĆ

Informacje ogólne

Nazwa ZAJĘĆ: Immunologia z alergologią
Rodzaj ZAJĘĆ	Obowiązkowy
Wydział PUM	Wydział Farmacji, Biotechnologii Medycznej i Medycyny Laboratoryjnej
Kierunek studiów	Biotechnologia
Specjalność	Biotechnologia medyczna
Poziom studiów	pierwszego stopnia
Forma studiów	stacjonarne
Rok studiów /semestr studiów	III/zimowy
Liczba przypisanych punktów ECTS	5
Formy prowadzenia zajęć (liczba godzin)	Wykłady 10/seminaria 10/ćwiczenia 10
Sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się	☒zaliczenie na ocenę: ☐ opisowe ☒ testowe ☐ praktyczne ☐ ustne ☐ zaliczenie bez oceny ☐ egzamin końcowy: ☐ opisowy ☐ testowy ☐ praktyczny ☐ ustny
Kierownik jednostki	Prof. dr hab n med Michał Kurek
Adiunkt dydaktyczny lub osoba odpowiedzialna za przedmiot	dr n med Iwona Poziomkowska-Gęsicka allergy@pum.edu.pl
Nazwa i dane kontaktowe jednostki	Zakład Alergologii Klinicznej 70-111 Szczecin ul. Powstańców Wlkp. 72
Strona internetowa jednostki	http://www.pum.edu.pl/wydzialy/wydzial-lekarski/zaklad-alergologii-klinicznej/informacja-dla-studentow-information-for-students
Język prowadzenia zajęć	polski

Informacje szczegółowe

Cele zajęć	Studenci nabywają wiedzę z zakresu immunologii klinicznej i podstaw alergologii. Potrafią wymienić elementy wchodzące w skład odpowiedzi swoistej i nieswoistej, wskazać poszczególne rodzaje komórek układu immunologicznego, określić ich rolę i funkcje w organizmie człowieka. Znają mechanizmy i komórki biorące udział w zjawisku prezentacji antygenu w klasie I i II MHC. Poznają klasyfikację reakcji nadwrażliwości Gell’a-Coombs’a z uwzględnieniem mediatorów, cech charakterystycznych oraz przykładów poszczególnych typów reakcji. Zapoznają się z układem zgodności tkankowej (HLA), sposobem identyfikacji HLA i jego znaczeniem w transplantologii. Rozumieją i potrafią oznaczyć grupy krwi, znają istotę konfliktu serologicznego i niezgodności serologicznej. Potrafią przeprowadzić reakcję antygen przeciwciało i zinterpretować jej wynik. Poznają podstawowe techniki przydatne w diagnostyce chorób z kręgu alergii- testy prick, patch, metodę immunoenzymatyczną (ELISA) do oznaczanie poziomu swoistych IgE (sIgE) oraz tryptazy we krwi; sposoby identyfikacji subpopulacji limfocytów; precypitację i jej zastosowanie, pojedynczą immunodyfuzję radialną, podwójną immunodyfuzję probówkową wg Oudina, podwójną immunodyfuzję płytkową wg. Outcherlony’ego, aglutynację bezpośrednią i pośrednią, test zahamowania aglutynacji, testy wykorzystujące aglutynację do oznaczania składników odpowiedzi humoralnej. Opanowanie metod: wykonania rozmazu barwionego krwi i wraz z jego interpretacją; liczenia krwinek białych i czerwonych w komorze Bürkera; izolacji limfocytów. Identyfikacja głównych grup krwi i czynnika Rh.
Wymagania wstępne w zakresie	Wiedzy	znajomość elementów morfotycznych krwi, składowych odpowiedzi nieswoistej oraz swoistej
Umiejętności	praca z materiałem biologicznym, mikroskopowanie
Kompetencji społecznych	współpraca w grupie, dokonywanie podziału zadań w zespole, praca w laboratorium

EFEKTY UCZENIA SIĘ
lp. efektu uczenia się	Student, który zaliczył ZAJĘCIA wie/umie/potrafi:	SYMBOL (odniesienie do) efektów uczenia się dla kierunku	Sposób weryfikacji efektów uczenia się*
W01	Wykazuje znajomość podstawowej terminologii, kluczowych pojęć z zakresu nauk przyrodniczych i medycyny	P6S_WG1	T
W02	Zna strukturę i funkcje organelli komórkowych, komórek, narządów układu immunologicznego, mechanizmy humoralne odpowiedzi swoistej oraz nieswoistej	P6S_WG2	ET
W03	Ma podstawową wiedzę dotyczącą procesów komórkowych związanych z odpowiedzią immunologiczną , związków między reakcjami układu odpornościowego z odczynami zapalnymi tkanek i związanymi z tym objawami chorobowymi Zna podział i przykłady reakcji nadwrażliwości wg Gell’a Coombsa	P6S_WK1	ET
W04	Posiada podstawową wiedzę dotyczącą metod diagnostyki, obrazu klinicznego i leczenia wybranych chorób z kręgu alergii oraz znaczenia badań przesiewowych i ukierunkowanych dla monitorowania przebiegu oraz efektywności leczenia	P6S_WG2	ET
W05	Zna zasady bezpieczeństwa i higieny pracy	P6S_WK4	ET, S
U01	Wykazuje umiejętność wyboru i praktycznego zastosowania podstawowych technik immunologicznych: izolacja limfocytów, ocena rozmazu barwionego krwi, ocena miana swoistych przeciwciał	P6S_UW1	ET, S
U02	Potrafi samodzielnie planować i realizować samokształcenie	P6S_UU	ET,S
K01	Wykazuje zdolność do efektywnej pracy w zespole oraz nawiązywania kontaktów międzyosobowych	P6S_KK1	S
K02	Przestrzega zasad bezpieczeństwa pracy oraz wykazuje odpowiedzialność za pracę własną i powierzony sprzęt	P6S_KR1	S
K03	Wykazuje odpowiedzialność za powierzany sprzęt, oraz poszanowanie pracy własnej i innych	P6S_KK1	S

Tabela efektów UCZENIA SIĘ w odniesieniu do formy zajęć
lp. efektu uczenia się	Efekty uczenia się	Forma zajęć
Wykład	Seminarium	Ćwiczenia	Ćwiczenia kliniczne	Symulacje	E-learning	Inne formy
W01	P6S_WG1	x	x	x
W02	P6S_WG2	x	x	x
W03	P6S_WG2	x	x	x
W04	P6S_WG2	x
W05	P6S_WK4	x
U01	P6S_UW1	x
K1	P6S_KK1	x
K2	P6S_KR1	x

TABELA TREŚCI PROGRAMOWYCH
lp. treści programowej	Treści programowe	Liczba godzin	Odniesienie do efektów uczenia się do ZAJĘĆ
Semestr zimowy
Wykłady
TK01	Odporność. Podstawowe pojęcia swój, czy obcy?	1	W01,W02,W03
TK02	Mechanizmy odporności (naturalnej) nieswoistej i (nabytej) swoistej	2	W01,W02,W03
TK03	Odporność, immunotolerancja, alergia, zapalenie Choroba atopowa i zespoły objawów nadwrażliwości alergicznej i niealergicznej	1	W01,W02,W03
TK04	Pierwotne i wtórne niedobory odporności	1
TK05	Odporność nieswoista humoralna i komórkowa, naturalne bariery anatomiczno – fizjologiczne.	1	W01,W02, W03
TK06	Odporność swoista komórkowa: budowa układu immunologicznego, narządy układu Immunologicznego: centralne i obwodowe, komórki biorące udział w odporności swoistej.	1	W01,W02, W03
TK07	Pierwotna i wtórna odpowiedź immunologiczna, odporność wrodzona, nabyta, czynna, bierna, adaptacyjna	1	W01,W02, W03
TK08	Odporność swoista humoralna . Budowa immunoglobulin, wartościowość, powinowactwo, awidność, klasy immunoglobulin i ich rola, kompleksy immunologiczne, biosynteza immunoglobulin, zmiana klas syntetyzowanych immunoglobulin, humoralne mechanizmy odporności swoistej, odpowiedź immunologiczna pierwotna i wtórna	1	W01,W02, W03
TK09	Układ MHC. Odkrycie, znaczenie MHC. Rola i występowanie HLA. HLA kl. I antygeny klasyczne i nieklasyczne, budowa, rola, cząstki prezentowane. HLA kl.II antygeny klasyczne i nieklasyczne, budowa, rola, cząstki prezentowane. HLA kl.III. Substancje regulujące ekspresję cząstek HLA. Podstawy oznaczania HLA: metody serologiczne, metody genetyczne, podstawy doboru dawcy narządów w zakresie antygenów HLA	1	W01,W02, W03
Seminaria
TK01	Granulocyty - rodzaje, znaczenie, fagocytoza, migracja, chemotaksja, cytotoksyczność, cytoliza, pinocytoza	1	W01,W02, W03
TK02	Reakcje immunologiczne wg. Gella-Coombs’a. Typ I reakcji- reakcje IgE zależne, komórka tuczna, mediatory performowane, syntezowane de novo, faza wczesna i faza późna reakcji, przykłady. Typ II reakcji- mediowanej przez IgM, IgG, dopełniacz - reakcje cytotoksyczne.	2	W01,W02, W03,W04
TK03	Typ III reakcji- mediowanej przez kompleksy immunologiczne IgG, IgM, przykłady: choroba posurowicza, reakcja Arthusa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Typ IV reakcji – reakcja komórkowa: próba tuberkulinowa, wyprysk kontaktowy	2	W01,W02,2,03,W04
TK04	Oznaczanie markerów zapalenia alergicznego – histamina, tryptaza, ECP- podstawy teoretyczne. Wskazania do oznaczania in vitro swoistych IgE, histamina – źródła i znaczenie fizjologiczne, mechanizm i efekty działania histaminy, metody pomiaru stężenia histaminy – test uwalniania histaminy z bazofilów. Tryptaza i jej rola w organizmie, oznaczanie tryptazy – metoda, przydatność diagnostyczna Eozynofilowe białko kationowe (ECP) – właściwości, metody oznaczania, przydatność diagnostyczna	2	W01,W02,2,03,W04
TK05	Ocena metabolizmu fagocytów - indeks fagocytarny, OWD, test NBT, eozynofilia. Eozynofile i ich aktywność wydzielnicza, rola eozynofilów w zakażeniach pasożytniczych oraz reakcji alergicznej, oznaczanie eozynofilów w płynach ustrojowych i tkankach, badanie plwociny indukowanej – technika, przydatność diagnostyczna, badanie cytologiczne błony śluzowej nosa – technika, zastosowanie	1	W01,W02,2,03,W04
TK06	Komórki krwi obwodowej – limfocyty Th, Tc, Ts, Tr, NK , NKT, markery powierzchniowe, charakterystyka, rola, subpopulacje limfocytów, (izolacja limfocytów, test rozetkowy)	1	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK07	Przeciwciała monoklonalne – definicja, otrzymywanie, rodzaje, zastosowanie, cytometria przepływowa- zasada działania, znaczenie, możliwości wykorzystania w identyfikacji limfocytów (ocena markerów powierzchniowych, identyfikacja limfocytów), test transformacji blastycznej	1	W01,W02, W03,W04,U01, K01, K02
Ćwiczenia
TK01	Komórki krwi obwodowej: erytrocyty- charakterystyka, mikroskopowanie, liczenie erytrocytów w komorze Burkera	1	W01,W02, W03, ,U01, K01, K02,W05
TK02	Komórki krwi obwodowej: granulocyty –charakterystyka, mikroskopowanie, liczenie krwinek białych w komorze Burkera	1	W01,W02, W03, U01, K01, K02,W05
TK03,04	Oznaczanie IgE całkowitego i swoistych IgE. Metody immunoenzymatyczne- zasady wykonywania, interpretacji; ćw. praktyczne oznaczanie sIgE - ELISA (Omega/Nexter) Wyznaczanie klas immunoglobulin –immunoelektroforeza, rodzaje zaburzeń poziomu immunoglobulin, metody immunodetekcji ze znacznikami wykorzystywane do oznaczania całkowitych i swoistych IgE, metody fluorescencyjne, radioimmunologiczne, immunoenzymatyczne (ELISA, ImmunoCap), zasada kompetycji , metody oceny humoralnych składników odpowiedzi immunologicznej. Precypitacja, aglutynacja (wg Manciniego, wg Outcherloniego). Precypitacja i jej zastosowanie, pojedyncza immunodyfuzja radialna, podwójna immunodyfuzja probówkowa wg Oudina, podwójna immunodyfuzja płytkowa wg. Outcherlony’ego, aglutynacja bezpośrednia i pośrednia, test zahamowania aglutynacji, testy wykorzystujące aglutynację do oznaczania składników odpowiedzi humoralnej Ćwiczenia praktyczne -metody immunoenzymatyczne, automatyczne, do wykrywania reakcji antygen-przeciwciało - Pharmacia Unicap100	2	W01,W02, W03,W04,U01, K01, K02,W05
TK 05, TK 06	Interpretacja wyników testów diagnostycznych u pacjenta z alergią	2	W01,W02, W03,W04,U01, K01, K02,W05
TK 07, TK08	Grupy krwi, układ AB0 i Rh: geny determinujące grupy AB0, aglutynogeny, aglutyniny, klasy przeciwciał w układzie AB0, Rh; niezgodność serologiczna a konflikt serologiczny, profilaktyka konfliktu serologicznego(Rh). Pośredni i bezpośredni odczyn Coombsa. Podstawy transfuzjologii - dostępne preparaty, zasady pobierania krwi, przeciwwskazania do oddania krwi, objętości pobieranej krwi.Ćwiczenie praktyczne oznaczanie grup krwi AB0, Rh, A1, A2	2	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK 09	Wykonanie rozmazu barwionego krwi metodą Pappenheima (odczynniki May- Grunwalda, Giemsy), analiza przygotowanych rozmazów	1	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK 10	Test sprawdzający, II termin	1	W01,W02, W03,W04
Symulacja
E-learning

Zalecana literatura:
Literatura podstawowa
1. Materiały dydaktyczne przygotowane i przekazane na zajęciach przez jednostkę.
2. „Immunologia” Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017, Gołąb J, Jakóbisiak M, Lasek W, Stokłosa T
Literatura uzupełniająca
1. „Immunologia dla biologów” Wydanie nowe. Wydawnictwo Naukowe US (Wydanie II poprawione), Szczecin 2008, Deptuła W, Tokarz -Deptuła B, Stosik M
2. „Immunologia. Podstawowe zagadnienia i aktualności” Witold Lasek Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2014

Nakład pracy studenta
Forma nakładu pracy studenta (udział w zajęciach, aktywność, przygotowanie sprawozdania, itp.)	Obciążenie studenta [h]
W ocenie (opinii) nauczyciela
Godziny kontaktowe z nauczycielem	30
Przygotowanie do ćwiczeń/seminarium	10
Czytanie wskazanej literatury	10
Napisanie raportu z laboratorium/ćwiczeń/przygotowanie projektu/referatu itp.	10
Przygotowanie do kolokwium/kartkówki	5
Przygotowanie do egzaminu
Inne …..
Sumaryczne obciążenie pracy studenta	65
Punkty ECTS	5
Uwagi

*Przykładowe sposoby weryfikacji efektów uczenia się:

EP – egzamin pisemny

EU – egzamin ustny

ET – egzamin testowy

EPR – egzamin praktyczny

K – kolokwium

R – referat

S – sprawdzenie umiejętności praktycznych

RZĆ – raport z ćwiczeń z dyskusją wyników

O – ocena aktywności i postawy studenta

SL – sprawozdanie laboratoryjne

SP – studium przypadku

PS – ocena umiejętności pracy samodzielnej

W – kartkówka przed rozpoczęciem zajęć

PM – prezentacja multimedialna

i inne

zaznaczyć odpowiednio, zmieniając ☐ na ☒