Menu boczne

Treść strony

5.

MARIA OLSZEWSKA

WPŁYW HEMODIALIZY NA STAN WYBRANYCH ELEMENTÓW UKŁADU
ANTYOKSYDACYJNEGO KRWI U PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ
NIEWYDOLNOŚCIĄ NEREK


Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie
al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Dariusz Chlubek

Streszczenie
Bezpośredni kontakt krwi z błoną dializacyjną w czasie hemodializy wywołuje szereg zmian morfologicznych krwi [44]. Zmniejszeniu ulega ilość białych krwinek i całkowita liczba limfocytów, pobudzeniu i degranulacji ulegają granulocyty obojętnochłonne, wzrasta adhezja płytek krwi [48]. W wyniku oddziaływania granulocytu z błoną dializatora zwiększona zostaje produkcja RFT, co wzmaga metabolizm tlenowy (wywołuje stres oksydacyjny) [17, 31]. „Pierwszą linią obrony” w przypadku kontaktu krwi z błoną dializatora są erytrocyty. Działanie RFT na erytrocyt powoduje utratę oporności osmotycznej jego błony, wzrost podatności na uszkodzenia i pęknięcia, co jest przyczyną uwalniania małych ilości hemoglobiny i znacznego skrócenia czasu jego życia [53]. Stres oksydacyjny wywołany kontaktem krwi z błoną dializatora uruchamia mechanizmy obronne erytrocytu przed oksydatywnym uszkodzeniem. Doniesienia na temat wpływu hemodializy na stan układu antyoksydacyjnego krwi u pacjentów z PNN są rozbieżne, co stało się jedną z przesłanek do wykonania badań przedstawionych w niniejszej pracy. Celem przeprowadzonych badań była próba uzyskania odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy hemodializa ma wpływ na stan układu antyoksydacyjnego krwi pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek? 2. Czy istnieją zależności pomiędzy parametrami charakteryzującymi leczenie hemodializami i parametrami układu antyoksydacyjnego krwi? 3. Czy wskazana jest suplementacja antyoksydantami pacjentów poddawanych hemodializie? Badania przeprowadzono w Zakładzie Biochemii i Chemii PAM. Analizie poddano osocze i erytrocyty pochodzące od 42 pacjentów Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych PAM w wieku 67,7 ± 12,3 lat z przewlekłą niewydolnością nerek PNN, spowodowaną w 16 przypadkach przewlekłym kłębkowym zapaleniem nerek, w 12 przypadkach odmiedniczkowym zapaleniem nerek, w 3 przypadkach cukrzycą, w 3 przypadkach nadciśnieniem tętniczym i w 8 przypadkach innymi schorzeniami (dna, kamica nerkowa). Aby uwzględnić wpływ samej hemodializy, chorych podzielono na dwie grupy: I grupa – chorzy (n = 21) w schyłkowym okresie PNN leczeni powtarzalnymi hemodializami; II grupa – chorzy (n = 21) z PNN leczeni zachowawczo. Zabiegi hemodializy wykonywane były trzy razy w tygodniu po 4 godziny na aparatach Fresenius z dializatorami polisulfonowymi, z zastosowaniem wodorowęglanowego płynu dializacyjnego zawierającego glukozę. Grupę kontrolną stanowiło 21 zdrowych osób. Grupy nie różniły się statystycznie pod względem płci i wieku. Pacjentom z grupy I pobrano dwukrotnie krew żylną (w ilości 10 mL) z cewnika dializacyjnego – przed i po zabiegu hemodializy, natomiast krew od pacjentów z grupy II i osób z grupy kontrolnej pobrano tylko jednorazowo na czczo. W pełnej krwi pobranej na heparynę oznaczono stężenie glutationu GSH. Po odwirowaniu w osoczu oznaczono stężenie MDA, Se, Cu, Zn, Fe, a w erytrocytach aktywności SOD, GSH-Px, CAT oraz stężenia MDA, Se, Cu, Zn, Fe. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej w celu porównania istotności różnic parametrów oznaczonych w grupie badanej przed i po hemodializie, ustalenia różnic pomiędzy grupą kontrolną a grupą pacjentów z PNN oraz ustalenia korelacji między oznaczonymi parametrami. Analiza ta pozwoliła sformułować następujące wnioski: 1. Hemodializa powoduje istotne zmiany parametrów układu antyoksydacyjnego krwi pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Wpływ ten dotyczy zarówno aktywności enzymów antyoksydacyjnych, jak i stężeń niektórych nieenzymatycznych składników tego układu. 2. Wraz z czasem trwania dializoterapii istotnie zmniejsza się aktywność erytrocytarnej GSH-Px, co potencjalnie może nasilać skutki stresu oksydacyjnego. 3. Zmniejszone erytrocytarne stężenie selenu u pacjentów dializowanych koreluje z niższą aktywnością GSH-Px. Suplementacja preparatami selenu prawdopodobnie usprawniłaby mechanizmy obrony antyoksydacyjnej.


H a s ł a : przewlekła niewydolność nerek – hemodializa – reaktywne formy tlenu – antyoksydanty – enzymy antyoksydacyjne – pierwiastki.

Powrót
do góry