Menu boczne

Treść strony

Ann Acad Med Stetin, 2006; 52, 1, 51-62

ANNA JANCZAK-BAZAN

WYBRANE PARAMETRY HEMOSTAZY I POLIMORFIZM GENU KONWERTAZY ANGIOTENSYNY I U OSÓB Z SAMOISTNYM NADCIŚNIENIEM TĘTNICZYM LECZONYCH PERINDOPRILEM

Samodzielna Pracownia Zaburzeń Hemostazy

Katedry Biochemii Klinicznej i Diagnostyki Laboratoryjnej Pomorskiej Akademii Medycznej

al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin

Kierownik: prof. dr hab. n. med. Maria Jastrzębska

Streszczenie

Wstęp: Celem pracy była: 1. Ocena zmian w układzie hemostazy, poprzez oznaczenie stężenia fibrynogenu (Fb), stężenia tkankowego aktywatora plazminogenu (t-PA) i jego inhibitora typu 1 (PAI-1), poziomu czynnika von Willebranda (vWF) i stężenia B-tromboglobuliny (B-TG) oraz zmian w systemie renina–angiotensyna (RAS) poprzez oznaczenie aktywności enzymu konwertującego angiotensynę I (ACE) u osób z samoistnym nadciśnieniem tętniczym (HT) (grupa badana, w zależności od przerostu lewej komory serca) w porównaniu z osobami z prawidłowym ciśnieniem tętniczym krwi (grupa kontrolna). 2. Analiza zmian w układzie hemostazy i RAS w przebiegu leczenia perindoprilem, w zależności od przerostu lewej komory serca – LVH (podgrupy LVH+ oraz LVH-). 3. Ocena zachowania się parametrów hemostazy oraz aktywności ACE pod wpływem leczenia perindoprilem, w zależności od polimorfizmu insercyjno-delecyjnego (I/D) genu ACE.

Materiał i metody: Badaniami objęto 78 mężczyzn, których poddano badaniom klinicznym (monitorowanie ciśnienia krwi, badanie ultrasonograficzne serca) i laboratoryjnym. Grupę badaną stanowiło 44 mężczyzn w wieku 25–38 lat, z nieleczonym do chwili rozpoznania samoistnym nadciśnieniem tętniczym krwi, bez cech klinicznych choroby wieńcowej serca. Grupę kontrolną stanowiło 34 zdrowych mężczyzn w wieku 22–33 lat, z prawidłowym ciśnieniem tętniczym krwi. Materiał do badań parametrów hemostazy i aktywności ACE oraz do badań genetycznych stanowiła krew żylna pobierana na odpowiedni antykoagulant. Genomowy DNA izolowano z limfocytów krwi obwodowej metodą nieenzymatyczną – nieorganiczną. W celu uwidocznienia polimorficznego regionu genu ACE wykorzystano łańcuchową reakcję polimerazową (PCR). Dodatkowo wykonano pomocnicze badania lipidowe oraz biochemiczne dla oceny stanu zdrowia badanych. Analizowano wyniki badań w grupie chorych z nadciśnieniem tętniczym przed wdrożeniem leczenia perindoprilem.

Wyniki: Stwierdzono, iż aktywność ACE w całej grupie badanej, rozpatrywana niezależnie od LVH, nie różniła się istotnie statystycznie od aktywności ACE grupy kontrolnej. Rozważając aktywność ACE w zależności od LVH, zwrócono uwagę na nieznaczny (na granicy istotności statystycznej) wzrost aktywności ACE wyłącznie w podgrupie z LVH. Stwierdzono wzrost stężenia Fb oraz t-PA i PAI-1 u chorych z HT niezależnie od LVH. Podgrupy LVH- i LVH+ nie różniły się znamiennie pod względem ww. parametrów. W grupie badanej otrzymano dodatnią korelację pomiędzy stężeniem Fb a ciśnieniem skurczowym (SBP) oraz wiekiem, a także korelacje pomiędzy t-PA i wieloma składowymi zespołu metabolicznego. Stwierdzono, iż stężenie β-TG wykazuje w grupie badanej dodatnią korelację z aktywnością ACE.Powyższe korelacje nie występowały w grupie kontrolnej.Następny etap stanowiła analiza wyników badań w grupie chorych z HT po leczeniu perindoprilem, w zależności od przerostu lewej komory serca. Stwierdzono istotny statystycznie spadek aktywności ACE oraz ciśnienia skurczowego/rozkurczowego (SBP/DBP) po miesiącu leczenia, który utrzymywał się po 6 miesiącach; wartości ww. parametrów były porównywalne z grupą kontrolną. Rozważając wpływ leczenia na aktywność ACE i ciśnienie tętnicze krwi w zależności od LVH, wykazano bardziej nasilony spadek aktywności ACE i szybszą normalizację wartości DBP w podgrupie LVH- w porównaniu z podgrupą LVH+. Po 6 miesiącach leczenia zanotowano wyraźną normalizację stężenia Fb do poziomu grupy kontrolnej, co nie zależało od LVH. Wykazano istotny statystycznie wzrost poziomu antygenowego t-PA po 6 miesiącach leczenia niezależnie od LVH oraz istotny statystycznie wzrost stężenia β-TG (zwłaszcza po 6 miesiącach) do poziomu grupy kontrolnej, bardziej wyrażony w podgrupie LVH+. Rozpatrując wpływ polimorfizmu I/D genu ACE na efekty leczenia w grupie chorych z HT, stwierdzono wyższą aktywność ACE u nosicieli D-alleli w porównaniu z genotypem II. Analizując wyniki leczenia niezależnie od polimorfizmu I/D genu ACE, wykazano istotne obniżenie aktywności ACE i SBP/DBP po miesiącu leczenia oraz istotny statystycznie wzrost stężenia t-PA i β-TG po 6 miesiącach leczenia. Nie wykryto wpływu polimorfizmu I/D genu ACE na efekty leczenia wyrażone aktywnością ACE, SBP/DBP, t-PA oraz β-TG. Zanotowano ujemną korelację pomiędzy poziomem t-PA a aktywnością ACE u nosicieli alleli insercyjnych, silniejszą w grupie genotypowej II niż w grupie ID. Rozpatrując wpływ polimorfizmu I/D genu ACE na efekty leczenia, wyrażone stężeniem Fb, stwierdzono najbardziej zaznaczający się spadek stężenia Fb w podgrupie genotypowej II. Analizując wpływ polimorfizmu I/D genu ACE i leczenia na pozostałe parametry hemostazy, nie wykryto wpływu polimorfizmu na efekty leczenia wyrażone stężeniem PAI-1 oraz vWF.

Wnioski: 1. Nieleczone nadciśnienie tętnicze usposabia chorych do stanu prozakrzepowego, który charakteryzuje się wzrostem stężenia fibrynogenu oraz upośledzeniem fibrynolizy. Powyższe zmiany nie zależą od polimorfizmu I/D genu ACE. Przerost lewej komory serca nie nasila stanu prozakrzepowego. 2. Leczenie perindoprilem skutecznie obniża ciśnienie tętnicze krwi, niezależnie od rodzaju genotypu I/D genu ACE i przerostu lewej komory serca. Natomiast jego działanie, skierowane na hamowanie systemu renina–angiotensyna, jest najbardziej wyrażone w grupie genotypowej II genu ACE. Leczenie perindoprilem tylko częściowo koryguje stan prozakrzepowy. Sprowadza się to do redukcji stężenia fibrynogenu, głównie w grupie genotypowej II genu ACE, co może mieć związek z silniejszym hamowaniem systemu renina–angiotensyna w tej grupie chorych. Ponadto leczenie to ulepsza fibrynolizę, głównie poprzez wzrost stężenia tkankowego aktywatora plazminogenu, niezależnie od polimorfizmu I/D genu ACE. 3. Przerost lewej komory serca nie różnicuje odpowiedzi na leczenie w zakresie badanych parametrów hemostazy, natomiast w odniesieniu do układu renina–angiotensyna chorzy z przerostem lewej komory serca odpowiadają słabiej zaznaczonym spadkiem aktywności ACE. 4. Obserwowane w przebiegu leczenia perindoprilem zmiany w układzie hemostazy i aktywności ACE sugerują pojawienie się korzystnej, z punktu widzenia chorób układu krążenia, relacji pomiędzy układem hemostazy a systemem renina–angiotensyna. Można sądzić, iż przeciwzakrzepowe działanie perindoprilu jest najbardziej wyrażone u homozygotycznych nosicieli alleli insercyjnych genu ACE.

H a s ł a: polimorfizm genetyczny – hemostaza – nadciśnienie tętnicze.

Powrót
do góry