Menu boczne

Treść strony

Ann Acad Med Stetin, 2006; 52, Suppl. 1, 67-71

ANNA LUBKOWSKA, DARIUSZ CHLUBEK*, ANNA MACHOY-MOKRZYŃSKA**

 

WPŁYW NAPRZEMIENNEGO PODAWANIA CHLORKU GLINU I FLUORKU SODU W WODZIE PITNEJ NA STĘŻENIE FLUORKÓW W SUROWICY I ICH KUMULACJĘ W KOŚCIACH SZCZURÓW

Zakład Fizjologii Zwierząt, Katedra Fizjologii

Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Szczecińskiego

al. Piastów 40b, 71-065 Szczecin

Kierownik: dr hab., prof. US Maria Brzezińska

* Zakład Biochemii, Katedra Biochemii i Chemii Medycznej Pomorskiej Akademii Medycznej

al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin

Kierownik: prof. dr hab. n. med. Dariusz Chlubek

** Katedra Farmakologii Pomorskiej Akademii Medycznej

al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin

Kierownik: prof. dr hab. n. med. Marek Droździk

 

Streszczenie

Wstęp: Fluor i glin wciąż budzą zainteresowanie ze względu na niejednoznaczny i nie w pełni poznany charakter ich toksyczności, udział w etiopatogenezie wielu schorzeń, a także z powodu możliwości występowania oddziaływań pomiędzy nimi. Związki chemiczne tworzone przez oba te pierwiastki przyswajane są przez organizmy drogą pokarmową lub wziewną, choć przez płuca przedostają się głównie w przypadkach znacznych stężeń w powietrzu, związanych z narażeniem zawodowym. Długotrwałe narażenie na fluor i glin prowadzi do ich kumulacji, głównie w kościach i zębach, ale także w płucach, mózgu, nerkach i wątrobie. Procesowi temu przeciwdziała względnie sprawne wydalanie z moczem, a także z kałem i potem.

Materiał i metody: W związku z doniesieniami o możliwości protekcyjnego działania glinu wobec toksyczności fluoru w przypadku jednoczesnej ekspozycji na oba te pierwiastki, podjęto badania, których celem była ocena wpływu naprzemiennego podawania szczurom w wodzie pitnej chlorku glinu (AlCl3) i fluorku sodu (NaF) wg następującego schematu: grupa I – samice: 100 ppm jonu fluorkowego przez 1 miesiąc; grupa II – samice: naprzemiennie, co dwa dni fluorek w dawce 100 ppm i glin w dawce 300 ppm przez 1 miesiąc; grupa III – samice: 100 ppm jonu fluorkowego przez 4 miesiące; grupa IV – samice: naprzemiennie, co dwa dni fluorek w dawce 100 ppm i glin w dawce 300 ppm przez 4 miesiące. Grupy IA, IIA, IIIA i IVA stanowiły samce otrzymujące fluorek lub naprzemiennie fluorek i glin w dawkach podanych wyżej. Odpowiednie grupy kontrolne pojone były wodą destylowaną ad libitum. Po upływie założonego czasu doświadczenia zwierzęta uśmiercano w znieczuleniu ogólnym, pobierano krew bezpośrednio z serca i wypreparowywano kości udowe prawe. W pozyskanej surowicy krwi i w kościach oznaczano stężenie fluorków metodą potencjometryczną, przy użyciu fluorkowej elektrody jonoselektywnej firmy Orion. Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej (program Statistica 6).

Wnioski: We wszystkich grupach samic i samców, eksponowanych wyłącznie na NaF (I, IA, III i IIIA), stwierdzono większe stężenia fluorków w surowicy w porównaniu z kontrolą, przy czym wydłużanie ekspozycji z 1 do 4 miesięcy nie powodowało statystycznie istotnego wzrostu stężenia fluorków w badanych surowicach. Podawanie zwierzętom wyłącznie NaF przez 4 miesiące skutkowało natomiast statystycznie istotnym zwiększeniem kumulacji fluorków w kościach udowych w porównaniu do grup eksponowanych przez 1 miesiąc (p ≤ 0,001). Wszystkie grupy eksponowane wyłącznie na NaF wykazywały istotnie większe stężenia fluorków w kościach w porównaniu z kontrolą. W grupach, którym podawano NaF i AlCl3 naprzemiennie, stężenia fluorków w surowicy i kościach były istotnie mniejsze w porównaniu z eksponowanymi wyłącznie na NaF, ale większe w porównaniu z kontrolą. Stężenia fluorków w kościach po 4-miesięcznym narażeniu na oba pierwiastki były zbliżone do wartości obserwowanych po miesięcznej ekspozycji wyłącznie na NaF.

H a s ł a: fluor – glin – szczury.
Powrót
do góry