Menu boczne

Treść strony

Ann Acad Med Stetin, 2006; 52, Suppl 2, 5-10

WITOLD TŁUSTOCHOWICZ

 

RACJONALNE PODEJŚCIE DO TERAPII REUMATOIDALNEGO ZAPALENIA STAWÓW

Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Wojskowego Instytutu Medycznego CSK MON w Warszawie

ul. Szaserów 128, 00-909 Warszawa

Kierownik: prof. dr hab. n. med. Witold Tłustochowicz

 

Streszczenie

W swoim naturalnym przebiegu reumatoidalne zapalenie stawów prowadzi nieuchronnie do zniszczenia stawów i skrócenia życia chorego – uzasadnione jest więc jego aktywne leczenie. Pomimo iż etiologia choroby jest nieznana, co powoduje brak profilaktyki i jej nieuleczalność, lepsze poznanie patofizjologii pozwoliło na znaczne rozszerzenie możliwości terapeutycznych, a celem staje się uzyskanie remisji. Aktualnie obowiązujące schematy opierają się na założeniu, że leczenie należy zacząć możliwie jak najwcześniej i agresywnie, aby maksymalnie stłumić aktywność choroby. Uzyskuje się to przez szerokie stosowanie farmakoterapii i rehabilitacji; fizykoterapia odgrywa pomocniczą rolę, natomiast brak jest miejsca na balneoterapię i metody alternatywne.

Ponieważ „okno możliwości” zmiany przebiegu choroby obejmuje pierwsze trzy miesiące jej trwania, leczenie należy zacząć natychmiast po wystąpieniu cech zapalenia stawów. Wobec trudności diagnostycznych w tym okresie uzasadnione jest wprowadzenie rozpoznania „wczesnego zapalenia stawów” i „wczesnego reumatoidalnego zapalenia stawów”. Lekiem pierwszorzutowym stają się doustne glikokortykosteroidy stosowane w dawce umożliwiającej opanowanie zapalenia. Najpóźniej od 4. miesiąca powinny one być połączone z lekiem podstawowym – zwykle jest to metotreksat w tygodniowej dawce 15–25 mg. W przypadku nietolerancji tego leku alternatywą staje się leflunomid. Brak skuteczności pełnej dawki każdego z nich nakazuje wdrożenie leczenia skojarzonego – zwykle jest to metotreksat z leflunomidem, cyklosporyną lub sulfasalazyną wraz z arechiną. Dwa ostatnie leki, ze względu na małą skuteczność w monoterapii, powinny być stosowane jedynie wyjątkowo. W przypadkach opornych na takie postępowanie należy rozważyć leczenie lekami antycytokinowymi lub powodującymi deplecję limfocytów B, trzeba jednak podkreślić, że wysoką ich skuteczność uzyskuje się jedynie w połączeniu z pełnymi dawkami metotreksatu. W wyborze leczenia u osób z wieloletnim przebiegiem choroby i starszych należy kierować się tymi samymi zasadami, ale należy zaczynać od dawek mniejszych, rozważyć przeciwwskazania wobec współistnienia powikłań i innych chorób, większą rolę mogą odgrywać glikokortykosteroidy, częściej stosuje się cyklofosfamid. Leczenie chirurgiczne należy zarezerwować dla chorych z zaawansowaną chorobą; dobre efekty daje protezoplastyka dużych stawów. Natomiast synowektomia powinna być stosowana jedynie wyjątkowo, po uprzednim wykorzystaniu wszystkich możliwości leczenia farmakologicznego.

H a s ł a: reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie.
Powrót
do góry