SYLABUS ZAJĘĆ

Informacje ogólne

Nazwa ZAJĘĆ: Immunologia z alergologią
Rodzaj ZAJĘĆ	Obowiązkowy
Wydział PUM	Wydział Farmacji, Biotechnologii Medycznej i Medycyny Laboratoryjnej
Kierunek studiów	Biotechnologia
Specjalność	Biotechnologia medyczna
Poziom studiów	pierwszego stopnia
Forma studiów	stacjonarne
Rok studiów /semestr studiów	III/zimowy
Liczba przypisanych punktów ECTS	2
Formy prowadzenia zajęć (liczba godzin)	Wykłady 5/seminaria 15/ćwiczenia 25
Sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się	☒zaliczenie na ocenę: ☐ opisowe ☒ testowe ☐ praktyczne ☐ ustne ☐ zaliczenie bez oceny ☐ egzamin końcowy: ☐ opisowy ☐ testowy ☐ praktyczny ☐ ustny
Kierownik jednostki	dr n med Iwona Poziomkowska-Gęsicka
Adiunkt dydaktyczny lub osoba odpowiedzialna za przedmiot	dr n med Iwona Poziomkowska-Gęsicka allergy@pum.edu.pl
Nazwa i dane kontaktowe jednostki	Zakład Alergologii Klinicznej 70-111 Szczecin ul. Powstańców Wlkp. 72
Strona internetowa jednostki	https://www.pum.edu.pl/studia_iii_stopnia /informacje_z_jednostek/wmis/zakad_alergologii_klinicznej/
Język prowadzenia zajęć	polski

Informacje szczegółowe

Cele zajęć	Studenci nabywają wiedzę z zakresu immunologii klinicznej i podstaw alergologii. Potrafią wymienić elementy wchodzące w skład odpowiedzi swoistej i nieswoistej, wskazać poszczególne rodzaje komórek układu immunologicznego, określić ich rolę i funkcje w organizmie człowieka. Znają mechanizmy i komórki biorące udział w zjawisku prezentacji antygenu w klasie I i II MHC. Poznają klasyfikację reakcji nadwrażliwości Gell’a-Coombs’a z uwzględnieniem mediatorów, cech charakterystycznych oraz przykładów poszczególnych typów reakcji. Zapoznają się z układem zgodności tkankowej (HLA), sposobem identyfikacji HLA i jego znaczeniem w transplantologii. Rozumieją i potrafią oznaczyć grupy krwi, znają istotę konfliktu serologicznego i niezgodności serologicznej. Potrafią przeprowadzić reakcję antygen przeciwciało i zinterpretować jej wynik. Poznają podstawowe techniki przydatne w diagnostyce chorób z kręgu alergii- testy prick, patch, metodę immunoenzymatyczną (ELISA) do oznaczanie poziomu swoistych IgE (sIgE) oraz tryptazy we krwi; sposoby identyfikacji subpopulacji limfocytów; precypitację i jej zastosowanie, pojedynczą immunodyfuzję radialną, podwójną immunodyfuzję probówkową wg Oudina, podwójną immunodyfuzję płytkową wg. Outcherlony’ego, aglutynację bezpośrednią i pośrednią, test zahamowania aglutynacji, testy wykorzystujące aglutynację do oznaczania składników odpowiedzi humoralnej. Opanowanie metod: wykonania rozmazu barwionego krwi i wraz z jego interpretacją; liczenia krwinek białych i czerwonych w komorze Bürkera; izolacji limfocytów. Identyfikacja głównych grup krwi i czynnika Rh.
Wymagania wstępne w zakresie	Wiedzy	znajomość elementów morfotycznych krwi, składowych odpowiedzi nieswoistej oraz swoistej
Umiejętności	praca z materiałem biologicznym, mikroskopowanie
Kompetencji społecznych	współpraca w grupie, dokonywanie podziału zadań w zespole, praca w laboratorium

EFEKTY UCZENIA SIĘ
lp. efektu uczenia się	Student, który zaliczył ZAJĘCIA wie/umie/potrafi:	SYMBOL (odniesienie do) efektów uczenia się dla kierunku	Sposób weryfikacji efektów uczenia się*
W01	Wykazuje znajomość podstawowej terminologii, kluczowych pojęć z zakresu nauk przyrodniczych i medycyny	P6S_WG1	T
W02	Zna strukturę i funkcje organelli komórkowych, komórek, narządów układu immunologicznego, mechanizmy humoralne odpowiedzi swoistej oraz nieswoistej	P6S_WG2	ET
W03	Ma podstawową wiedzę dotyczącą procesów komórkowych związanych z odpowiedzią immunologiczną , związków między reakcjami układu odpornościowego z odczynami zapalnymi tkanek i związanymi z tym objawami chorobowymi Zna podział i przykłady reakcji nadwrażliwości wg Gell’a Coombsa	P6S_WK1	ET
W04	Posiada podstawową wiedzę dotyczącą metod diagnostyki, obrazu klinicznego i leczenia wybranych chorób z kręgu alergii oraz znaczenia badań przesiewowych i ukierunkowanych dla monitorowania przebiegu oraz efektywności leczenia	P6S_WG2	ET
W05	Zna zasady bezpieczeństwa i higieny pracy	P6S_WK4	ET, S
U01	Wykazuje umiejętność wyboru i praktycznego zastosowania podstawowych technik immunologicznych: izolacja limfocytów, ocena rozmazu barwionego krwi, ocena miana swoistych przeciwciał	P6S_UW1	ET, S
U02	Potrafi samodzielnie planować i realizować samokształcenie	P6S_UU	ET,S
K01	Wykazuje zdolność do efektywnej pracy w zespole oraz nawiązywania kontaktów międzyosobowych	P6S_KK1	S
K02	Przestrzega zasad bezpieczeństwa pracy oraz wykazuje odpowiedzialność za pracę własną i powierzony sprzęt	P6S_KR1	S
K03	Wykazuje odpowiedzialność za powierzany sprzęt, oraz poszanowanie pracy własnej i innych	P6S_KK1	S

Tabela efektów UCZENIA SIĘ w odniesieniu do formy zajęć
lp. efektu uczenia się	Efekty uczenia się	Forma zajęć
Wykład	Seminarium	Ćwiczenia	Ćwiczenia kliniczne	Symulacje	E-learning	Inne formy
W01	P6S_WG1	x	x	x
W02	P6S_WG2	x	x	x
W03	P6S_WG2	x	x	x
W04	P6S_WG2	x
W05	P6S_WK4	x
U01	P6S_UW1	x
K1	P6S_KK1	x
K2	P6S_KR1	x

TABELA TREŚCI PROGRAMOWYCH
lp. treści programowej	Treści programowe	Liczba godzin	Odniesienie do efektów uczenia się do ZAJĘĆ
Semestr zimowy
Wykłady
TK01	Odporność. Podstawowe pojęcia swój, czy obcy? Mechanizmy odporności (naturalnej) nieswoistej i (nabytej) swoistej	1	W01,W02,W03
TK02	Odporność, immunotolerancja, alergia, zapalenie Choroba atopowa i zespoły objawów nadwrażliwości alergicznej i niealergicznej. Pierwotne i wtórne niedobory odporności. Odporność nieswoista humoralna i komórkowa, naturalne bariery anatomiczno – fizjologiczne.	1	W01,W02,W03
TK03	Odporność swoista komórkowa: budowa układu immunologicznego, narządy układu Immunologicznego: centralne i obwodowe, komórki biorące udział w odporności swoistej. Pierwotna i wtórna odpowiedź immunologiczna, odporność wrodzona, nabyta, czynna, bierna, adaptacyjna	1	W01,W02,W03
TK04	Odporność swoista humoralna . Budowa immunoglobulin, wartościowość, powinowactwo, awidność, klasy immunoglobulin i ich rola, kompleksy immunologiczne, biosynteza immunoglobulin, zmiana klas syntetyzowanych immunoglobulin, humoralne mechanizmy odporności swoistej, odpowiedź immunologiczna pierwotna i wtórna	1	W01,W02, W03
TK05	Układ MHC. Odkrycie, znaczenie MHC. Rola i występowanie HLA. HLA kl. I antygeny klasyczne i nieklasyczne, budowa, rola, cząstki prezentowane. HLA kl.II antygeny klasyczne i nieklasyczne, budowa, rola, cząstki prezentowane. HLA kl.III. Substancje regulujące ekspresję cząstek HLA. Podstawy oznaczania HLA: metody serologiczne, metody genetyczne, podstawy doboru dawcy narządów w zakresie antygenów HLA	1	W01,W02, W03
Seminaria
TK01	Odporność nieswoista humoralna i komórkowa, naturalne bariery anatomiczno – fizjolo-giczne, granulocyty - rodzaje, znaczenie, fagocytoza, migracja, chemotaksja, cytotoksyczność, cytoliza, pinocytoza	2	W01,W02, W03
TK02	Odporność swoista komórkowa: budowa układu immunologicznego, narządy ukł. Immunolo-gicznego: centralne i obwodowe, komórki biorące udział w odporności swoistej; pierwotna i wtór-na odpowiedź immunologiczna, odporność wrodzona, nabyta, czynna, bierna, adaptacyjna	3	W01,W02, W03,W04
TK03	Odporność swoista humoralna. Budowa immunoglobulin, wartościowość, powinowactwo, awidność, klasy immunoglobulin i ich rola, kompleksy immunologiczne, biosynteza immunoglobulin, zmiana klas syntetyzowanych immunoglobulin, humoralne mechanizmy odporności swoistej, odpowiedź immunologiczna pierwotna i wtórna	3	W01,W02,2,03,W04
TK04	Układ MHC. Odkrycie, znaczenie MHC. Rola i występowanie HLA. HLA kl. I antygeny klasyczne i nieklasyczne, budowa, rola, cząstki prezentowane. HLA kl.II antygeny klasyczne i nieklasyczne, budowa, rola, cząstki prezentowane. HLA kl.III. Substancje regulujące ekspresję cząstek HLA. Podstawy oznaczania HLA: metody serologiczne, metody genetyczne, podstawy doboru daw-cy narządów w zakresie antygenów HLA	3	W01,W02,2,03,W04
TK05	Reakcje immunologiczne wg. Gella-Coombs’a. Typ I reakcji- reakcje IgE zależne, komórka tuczna, mediatory performowane, syntezowane de novo, faza wczesna i faza późna reakcji, przykłady. Typ II reakcji- mediowanej przez IgM, IgG, dopełniacz - reakcje cytotoksyczne. Typ III reakcji- mediowanej przez kompleksy immunologiczne IgG, IgM, przykłady: choroba posuro-wicza, reakcja Arthusa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Typ IV reakcji – reakcja komórkowa: próba tuberkulinowa, wyprysk kontaktowy.	2	W01,W02,2,03,W04
TK06	Oznaczanie markerów zapalenia alergicznego – histamina, tryptaza, ECP- podstawy teore-tyczne. Wskazania do oznaczania in vitro swoistych IgE, histamina – źródła i znaczenie fizjo-logiczne, mechanizm i efekty działania histaminy, metody pomiaru stężenia histaminy – test uwalniania histaminy z bazofilów, tryptaza i jej rola w organizmie, oznaczanie tryptazy – meto-da, przydatność diagnostyczna Eozynofilowe białko kationowe (ECP) – właściwości, metody oznaczania, przydatność diagnostyczna	1	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK07	Ocena metabolizmu fagocytów - indeks fagocytarny, OWD, test NBT, eozynofilia. Eozynofile i ich aktywność wydzielnicza, rola eozynofilów w zakażeniach pasożytniczych oraz reakcji alergicznej, oznaczanie eozynofilów w płynach ustrojowych i tkankach, badanie plwociny in-dukowanej – technika, przydatność diagnostyczna, badanie cytologiczne błony śluzowej nosa – technika, zastosowanie	1	W01,W02, W03,W04,U01, K01, K02
Ćwiczenia
TK01, TK 02	Komórki krwi obwodowej: erytrocyty- charakterystyka, mikroskopowanie, liczenie erytrocytów w komorze Burkera	2	W01,W02, W03, W05,U01, K01, K02,
TK03, TK 04	Komórki krwi obwodowej: granulocyty –charakterystyka, mikroskopowanie, liczenie krwinek białych w komorze Burkera	2	W01,W02, W03, U01, K01, K02,W05
TK05, TK 06	Oznaczanie IgE całkowitego i swoistych IgE. Metody immunoenzymatyczne- zasady wykony-wania, interpretacji; ćw. praktyczne oznaczanie sIgE - ELISA (Omega/Nexter,Unicap);	2	W01,W02, W03,W04,U01, K01, K02,W05
TK 07, TK 08	Wyznaczanie klas immunoglobulin –immunoelektroforeza, rodzaje zaburzeń poziomu immu-noglobulin, metody immunodetekcji ze znacznikami wykorzystywane do oznaczania całkowi-tych i swoistych IgE, metody fluorescencyjne, radioimmunologiczne, immunoenzymatyczne (ELISA, ImmunoCap), zasada kompetycji , metody oceny humoralnych składników odpowie-dzi immunologicznej	2	W01,W02, W03,W04,U01, K01, K02,W05
TK 09, TK 10	Precypitacja, aglutynacja (wg Manciniego, wg Outcherloniego). Precypitacja i jej zastoso-wanie, pojedyncza immunodyfuzja radialna, podwójna immunodyfuzja probówkowa wg Oudi-na, podwójna immunodyfuzja płytkowa wg. Outcherlony’ego, aglutynacja bezpośrednia i po-średnia, test zahamowania aglutynacji, testy wykorzystujące aglutynację do oznaczania składników odpowiedzi humoralnej	2	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK 11- TK 14	Interpretacja wyników testów diagnostycznych u pacjenta z alergią. Grupy krwi, układ AB0 i Rh: geny determinujące grupy AB0, aglutynogeny, aglutyniny, klasy przeciwciał w układzie AB0, Rh; niezgodność serologiczna a konflikt serologiczny, profilaktyka konfliktu serologicznego(Rh). Pośredni i bezpośredni odczyn Coombsa. Podstawy transfuzjologii - dostępne preparaty, zasady pobierania krwi, przeciwwskazania do oddania krwi, objętości po-bieranej krwi. Ćwiczenie praktyczne oznaczanie grup krwi AB0, Rh, A1, A2	4	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK15-TK16	Komórki krwi obwodowej – limfocyty Th, Tc, Ts, Tr, NK , NKT, markery powierzchniowe, cha-rakterystyka, rola, subpopulacje limfocytów, (izolacja limfocytów, test rozetkowy)	2	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK17-TK19	Wykonanie rozmazu barwionego krwi metodą Pappenheima (odczynniki May- Grunwalda, Giem-sy), analiza przygotowanych rozmazów	3	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK20-TK23	Przeciwciała monoklonalne – definicja, otrzymywanie, rodzaje, zastosowanie, cytometria prze-pływowa- zasada działania, znaczenie, możliwości wykorzystania w identyfikacji limfocytów (ocena markerów powierzchniowych, identyfikacja limfocytów), test transformacji blastycznej oglądanie rozmazów	4	W01,W02, W03, U01, K01, K02
TK24– TK25	Test sprawdzający + poprawa	2
Symulacja
E-learning

Zalecana literatura:
Literatura podstawowa
1. Materiały dydaktyczne przygotowane i przekazane na zajęciach przez jednostkę.
2. „Immunologia” Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2023, Gołąb J, Nowis D, Lasek W, Stokłosa T
Literatura uzupełniająca
1. „Immunologia dla biologów” Wydanie nowe. Wydawnictwo Naukowe US (Wydanie II poprawione), Szczecin 2013, Deptuła W, Tokarz -Deptuła B, Stosik M
2. „Immunologia. Podstawowe zagadnienia i aktualności” Witold Lasek Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2014

Nakład pracy studenta
Forma nakładu pracy studenta (udział w zajęciach, aktywność, przygotowanie sprawozdania, itp.)	Obciążenie studenta [h]
W ocenie (opinii) nauczyciela
Godziny kontaktowe z nauczycielem	60
Przygotowanie do ćwiczeń/seminarium	5
Czytanie wskazanej literatury	5
Napisanie raportu z laboratorium/ćwiczeń/przygotowanie projektu/referatu itp.	3
Przygotowanie do kolokwium/kartkówki	7
Przygotowanie do egzaminu
Inne …..
Sumaryczne obciążenie pracy studenta	80
Punkty ECTS	2
Uwagi

*Przykładowe sposoby weryfikacji efektów uczenia się:

EP – egzamin pisemny

EU – egzamin ustny

ET – egzamin testowy

EPR – egzamin praktyczny

K – kolokwium

R – referat

S – sprawdzenie umiejętności praktycznych

RZĆ – raport z ćwiczeń z dyskusją wyników

O – ocena aktywności i postawy studenta

SL – sprawozdanie laboratoryjne

SP – studium przypadku

PS – ocena umiejętności pracy samodzielnej

W – kartkówka przed rozpoczęciem zajęć

PM – prezentacja multimedialna

i inne

zaznaczyć odpowiednio, zmieniając ☐ na ☒