Badania kliniczne zmieniają życie - II Zachodniopomorskie Dni Badań Klinicznych w Szczecinie

W dniach 10–11 marca 2026 roku w Szczecinie odbyła się druga edycja konferencji Zachodniopomorskie Dni Badań Klinicznych, organizowana przez Centrum Wsparcia Badań Klinicznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego i klinicznego, organizacji reprezentujących osoby chore, instytucji publicznych oraz branży medycznej. Spotkanie stało się ważną platformą rozmów o przyszłości badań klinicznych w Polsce.

Jak podkreślał lek. med. Piotr Czupryński, dyrektor Centrum Wsparcia Badań Klinicznych PUM, konferencja stopniowo staje się ważnym wydarzeniem na mapie krajowych spotkań poświęconych badaniom klinicznym.

- Zachodniopomorskie Dni Badań Klinicznych to konferencja, która zaczyna wpisywać się w kalendarz wydarzeń dotyczących badań klinicznych w całej Polsce. Tegoroczna edycja poświęcona jest przede wszystkim uczestnikowi badania klinicznego. Rozmawiamy o tym, jak zadbać o uczestnika badania, aby było ono prowadzone jak najbezpieczniej i w jak największym komforcie dla pacjenta – podkreślił.

Tegoroczna edycja konferencji koncentrowała się na roli uczestnika badań jako realnego partnera procesu badawczego. Podkreślano, że doświadczenia, potrzeby i perspektywa osób biorących udział w badaniach coraz częściej wpływają na projektowanie nowych terapii oraz sposób prowadzenia projektów klinicznych. Podczas licznych paneli i dyskusji eksperci zwracali uwagę na znaczenie współpracy między badaczami, lekarzami, osobami chorującymi oraz instytucjami wspierającymi rozwój innowacyjnych metod leczenia.

W programie konferencji znalazły się zagadnienia dotyczące najważniejszych wyzwań i trendów w badaniach klinicznych. Omawiano m.in. innowacje w terapii chorób rzadkich, nowoczesne i zdecentralizowane modele prowadzenia badań, skuteczne strategie rekrutacji uczestników, a także kwestie bezpieczeństwa, jakości i aspektów prawnych projektów badawczych. Dużo uwagi poświęcono również integracji danych oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w projektowaniu i analizie badań.

O znaczeniu badań klinicznych dla współczesnej medycyny mówił także prof. dr hab. n. med. Tomasz Byrski, prorektor ds. klinicznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

- W dobie współczesnej medycyny badania kliniczne są jedną z najważniejszych dziedzin potwierdzających użyteczność nowych terapii. Centrum Wsparcia Badań Klinicznych jest jednostką, która wspiera lekarzy w prowadzeniu badań, ale przede wszystkim działa z myślą o pacjentach – zarówno z chorobami onkologicznymi, chorobami rzadkimi, jak i wieloma innymi schorzeniami – zaznaczył.

Drugi dzień konferencji poświęcony był roli sztucznej inteligencji oraz narzędzi cyfrowych, które coraz wyraźniej zmieniają sposób planowania, prowadzenia i monitorowania badań klinicznych. Eksperci prezentowali przykłady zastosowania algorytmów analitycznych, platform cyfrowych oraz rozwiązań wspierających zarządzanie danymi w projektach badawczych.

Jednym z najbardziej poruszających elementów wydarzenia był panel poświęcony chorobom rzadkim, ze szczególnym uwzględnieniem fenyloketonurii. W trakcie dyskusji przedstawiono historie osób chorujących, które najlepiej pokazują realny wpływ badań klinicznych na codzienne życie chorych i ich rodzin.

Jak podkreślała prof. dr hab. n. med. Maria Giżewska, udział w badaniach klinicznych często daje pacjentom dostęp do terapii, które w innym przypadku byłyby niedostępne.

 - Udział w badaniach klinicznych stwarza pacjentom możliwość dostępu do nowych technologii medycznych i nowych leków. Dotyczy to między innymi osób z chorobami rzadkimi, w tym z wrodzonymi wadami metabolizmu, takimi jak fenyloketonuria. Nasi pacjenci w ciągu ostatnich dwóch lat uzyskali dostęp do najnowocześniejszego leczenia farmakologicznego właśnie dzięki udziałowi w badaniach klinicznych. Dla wielu z nich oznaczało to znaczącą poprawę jakości życia i ułatwienie codziennego funkcjonowania z tą trudną chorobą – wyjaśniła.

Przykładem jest czteroletnia Klara z klasyczną postacią fenyloketonurii, która funkcjonuje dzięki bardzo restrykcyjnej diecie wymagającej ogromnego zaangażowania całej rodziny. Jeszcze kilka lat temu podobne ograniczenia dotyczyły także starszych osób chorujących. Dzięki badaniom klinicznym prowadzonym w Szczecinie pojawiła się jednak realna szansa na zmianę tej sytuacji.

Szesnastoletni Sasza, który wziął udział w badaniach nad nowoczesną terapią, mógł odejść od ścisłej diety i obecnie funkcjonuje jak zdrowy nastolatek. Z kolei dwuipółletni Staś, leczony innowacyjną terapią, stopniowo rozszerza dietę i coraz częściej może jeść wspólne posiłki z rodziną – co jeszcze niedawno wydawało się niemożliwe. Historie te pokazują skalę przełomu, jaki dokonuje się w leczeniu chorób rzadkich dzięki rozwojowi badań klinicznych.

Na znaczenie perspektywy pacjentów w projektowaniu badań klinicznych zwracał uwagę również prof. dr hab. n. med. Jerzy Sieńko, zastępca przewodniczącego Rady Agencji Badań Medycznych.

 - Agencja Badań Medycznych jest dziś kluczową instytucją finansującą badania medyczne w Polsce. Ta konferencja jest bardzo ważna, ponieważ pokazuje najistotniejszy aspekt badań – ich ukierunkowanie na pacjenta. Patrzymy dziś na badania oczami pacjentów i ich rodzin. To niezwykle cenne, ponieważ projektując badania często skupiamy się na założeniach naukowych, a nie zawsze dostrzegamy wiele praktycznych detali, na które zwracają uwagę sami pacjenci. To ważna lekcja dla wszystkich, którzy prowadzą lub planują prowadzić badania kliniczne – zaznaczył.

Druga edycja Zachodniopomorskich Dni Badań Klinicznych potwierdziła, że rozwój badań klinicznych w Polsce wymaga ścisłej współpracy środowisk naukowych, klinicznych oraz osób chorujących i ich rodzin. Konferencja była nie tylko przestrzenią wymiany wiedzy i doświadczeń, ale także impulsem do budowania partnerstw, które w przyszłości mogą realnie wpłynąć na rozwój nowoczesnych terapii i poprawę jakości życia chorych.

Konferencja realizowana jest w ramach projektu “Rozwój i zwiększenie potencjału naukowo-badawczego Centrum Wsparcia Badań Klinicznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie” nr KPOD.07.07-IW.07-0330/24 finansowanego ze środków Agencji Badań Medycznych w ramach Konkursu na doskonalenie i zwiększenie potencjału naukowo-badawczego istniejących Centrów Wsparcia Badań Klinicznych (2024/ABM/7/KPO) finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Komponentu D Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia, Inwestycji D3.1.1 Kompleksowy rozwój badań w zakresie nauk medycznych i nauk o zdrowiu.